۱۹ بهمن ۱۳۹۵ - ۰۸:۲۴

چراGDPابزار مناسبى براى محاسبه پیشرفت یک کشورنیست؟

از زمانیکه حسابهاى ملى به عنوان استخوان بندى آمارى و در یک نظام متحدالشکل و یکپارچه به کشورهاى جهان ابلاغ شد ، نرخ رشد تولید ناخالص داخلى به عنوان شاخص اصلى پیشرفت اقتصادى مطرح شد و تا کنون در همین مقام باقى مانده است . ولى جدا از مطالعات انجام شده ، مشاهدات نیز تایید میکنند که تولید ناخالص داخلى شاخص مناسبى براى پیشرفت اقتصادى یک کشور نیست . در نتیجه زیاد روى این شاخص مانور دادن ، جامعه را از بخشى از واقعیت دور میکند. براى مثال –  اگر دستگاه عریض و طویل قانونگذارى در کشور داشته باشیم و قوانین ضد انسانى و ضد تولیدى به تصویب برسانیم ، از ناحیه هزینه هاى قانون گذارى تولید در کشور بالا مى رود. – در کشورهایى که مکان هایى براى روسپى گرى دارند، اگر این مراکز را توسعه دهند تولید ناخالص داخلى افزایش مى یابد. – اگر حکومتى تجهیزات قدرتمندى براى سرکوب مردم به کار بگیرد و خفقان را در کشور بیشتر کند ، به دلیل افزایش هزینه هاى دولتى تولید ناخالص داخلى بالا مى رود. – اگر روزنامه هاى زیادى که سهم مهمى در جهت دادن به افکار مردم دارند و تحت الامر حکومت جریانهاى شناختى ایجاد میکنند بیشتر شود ، از این ناحیه تولید ناخالص داخلى بیشتر مى شود. – اگر اقتصاد یک کشور بیشتر به سمت فعالیت هاى سنتى گرایش داشته باشد و به طور معمول روشهاى دقیقى براى ثبت این فعالیتها نیست ، به اندازه اهمیت این بخش سنتى تولید ناخالص داخلى دچار انحراف خواهد بود. – اگر مردم به جاى رفتن به رستوران در منزل غذا درست کنند، تولید ناخالص داخلى ، علیرغم بالا رفتن کیفیت تغذیه در کشور ، کاهش پیدا میکند. – اگر کارگران براى احقاق حقوق خود از کار دست بکشند و اعتصاب کنند ، تولید پایین مى آید. – اگر بیکاران یک جامعه تصمیم بگیرند که براى ادامه تحصیل وارد دانشگاه شوند، تولید افزایش مى یابد.
۱۹ بهمن ۱۳۹۵ - ۰۸:۰۸

ترامپ وتعیین نرخ بهره درروزچهارشنبه(امروز)درامریکا

روز چهار شنبه ساعت دو بعد از ظهر به وقت نیویورک نرخ بهره در اجلاس فدرال رزرو (بانک مرکزى امریکا ) تعیین مى شود و تمامى بازار هاى مالى فردا منتظر اعلام نرخ بهره هستند. این نرخ بهره روى نرخ برابرى دلار و سایر ارزها اثر میگذارد . یعنى اگر نرخ بهره بالا برود ، ارزش دلار هم به دنبال آن افزایش مى یابد و با بالا رفتن دلار بخش مهمى از کالاهاى پایه همانند نفت و فلزات پایه کاهش قیمت پیدا میکنند. در این زمینه طلا از همه کالاها به تغییرات دلار حساس تر است . در زمینه تعیین نرخ بهره در روز چهارشنبه (امروز) چند نکته وجود دارد : اول ، انتخابات ریاست جمهورى امریکا به اندازه کافى نوسان بالایى را در بازارهاى مالى ایجاد کرده است و فدرال رزرو سوخت اضافى به این آتش نمى رساند و بنابراین احتمال بسیار بالایى وجود دارد که نرخ بهره بالا نرود. دوم ، درست است که ادعا مى شود که ترکیب فدرال رزرو سیاسى نیست ، ولى کاملا از سیاست عارى نیستند. ژانت یلن ، رییس فدرال رزرو امریکا به طور مشخص تمایلات قوى دموکراتیک دارد و بنابراین طبیعى است که براى ثبات در بازارها در چند روز مانده به انتخابات ریاست جمهورى امریکا و با این فرض که کلینتون رقابت را میبرد، نرخ بهره افزایش داده نخواهد شد. سوم ، در سال گذشته میلادى نرخ بهره در امریکا در ماه دسامبر افزایش یافت و احتمال اینکه در امسال نیز نرخ بهره در دسامبر افزایش یابد زیاد است . در این صورت افزایش نرخ بهره در ماه نوامبر نامحتمل است . چهارم ، اگر نرخ بهره افزایش نیابد و خط مشخصى فدرال رزرو براى ماه دسامبر مشخص نکند، دلار به شدت کاهش مى یابد و راه را براى بالا بردن طلا ، نفت و سایر کالاهاى پایه باز میکند. ضمنا یورو هم به تبع آن افزایش قابل توجهى خواهد داشت .
۱۹ بهمن ۱۳۹۵ - ۰۸:۰۲

پیش بینى نوسانات شدیددربازارهاى جهانى درده روزآینده

سال ٢٠١۶ به سال شگفتى تبدیل شده است . بزرگترین شگفتى سال میلادى جارى رأى آرى مردم انگلستان به خروج این کشور از اتحادیه اروپا بود که کمتر کسى میتوانست آن را پیش بینى کند و همزمان نوسان عجیبى در فرصتى کوتاه در بازارهاى جهانى شکل گرفت . بعد از آن چندین انتخابات در اروپا شکل گرفت و نتایج غیر قابل انتظارى داشتند . ظرف ده روز آینده نتیجه انتخابات امریکا مشخص مى شود و شاید جهان منتظر یک شگفتى دیگرى است ، شگفتى که اگر رخ دهد ، تکانه هاى آن  بسیار از سایر رخدادهاى سال ٢٠١۶ جدى تر است . این شگفتى هم انتخاب ترامپ ، کاندیداى پوپولیست  ریاست جمهورى امریکا است . هر چند که بیشتر راى گیرى هاى مقدماتى نشان از انتخاب کلینتون دارد ، ولى باز بازارهاى مالى انتظار یک شگفتى دیگر را دارند. بنابراین از روز دوشنبه که بازارهاى مالى باز مى شود ، با هر خبر از انتخابات شاهد نوسان قابل توجهى در بازارهاى مالى خواهیم بود. به عنوان نمونه ، روز جمعه که FBI  اعلام کرد که ایمیل هاى پاک شده خانم کلینتون را قرار است وارسى کند ، یکباره دلار سقوط کرد و طلا در کمتر از چند دقیقه بیش از ده دلار افزایش یافت . در این ده روز باقیمانده تا انتخابات ریاست جمهورى امریکا هر خبرى میتواند بازاهاى جهانى را تکان دهد . در مجموع میتوان پیش بینى کرد که با هر خبرى که انتخاب ترامپ را تقویت کند دلار سقوط بیشترى میکند ، طلا به شدت بالا مى رود و یورو و سایر ارزهاى مقابل دلار امریکا نیز قوى خواهند شد. از آن گذشته شدت این تغییرات نیز بالا خواهد بود. مرتضى ایمانى راد
۱۹ بهمن ۱۳۹۵ - ۰۷:۴۹

بانک مرکزی

بانک مرکزى با محاسبه و انتشار نرخ تورم ایران تا پایان شهریور ٩۵ به تفکیک کالاهاى قابل مبادله  tradable goods  و کالاهاى غیرقابل مبادله  گام بزرگى در شفاف سازى محیط اقتصادى کشور برداشت . کالاهاى قابل مبادله به کالاهایى گفته مى شود که در سطح بین المللى مورد تجارت قرار میگیرند. مثل خودرو ، لباس ، ابزارآلات و … سیمان هم یک کالاى قابل مبادله است ، ولى به دلیل هزینه بالاى حمل و نقل ، قدرت کمى در مبادله بین المللى tradability  دارد. از طرف دیگر یک سرى کالاها امکان مبادله در سطح بین المللى را ندارند. مثلا خدمات آژانس و تاکسیرانى وخدمات هتل دارى از جمله کالاهاى غیر قابل مبادله اند. زمین مطرح ترین و مهمترین کالاى غیر قابل مبادله است . چون این کالاها در سطح بین المللى مبادله نمى شوند، بنابراین وقتى در کشور کمبود عرضه به وجود مى آید ، امکان وارد کردن آنها وجود ندارد و بنابراین با بالا رفتن تقاضا قیمت این کالاها بالا مى رود در حالیکه واردات کالاهاى قابل مبادله میتواند جلوى افزایش قیمت آنها را بگیرد. با توجه به این مقدمه کوتاه ،  نسبت تورم در کالاها ى غیر قابل مبادله نسبت به کالاهاى قابل مبادله از اهمیت اقتصادى زیادى برخوردار است . مثلا : – وقتى این نسبت زیاد مى شود ، نشان میدهد که تقاضا در حال شکل گیرى است . – وقتى این نسبت زیاد مى شود نشان میدهد که جریان واردات کالا به کشور روان شده است . – وقتى این نسبت زیاد مى شود نشان میدهد که وضع ارزى کشور بهبود پیدا کرده است . – و در عین حال همراه با افزایش عرضه ارز قیمت آن هم در سطح پایینى قرار گرفته است . – و نهایتا اینکه افزایش این نسبت نشان مى دهد که نگهدارى تورم یک رقمى در اقتصاد ایران زیاد امیدوار کننده نیست .
۱۹ بهمن ۱۳۹۵ - ۰۷:۴۲

دلار دوباره حرکت صعودى خود را شروع کرد

اگر خاطرتان باشد در یادداشت هاى قبلى خودم همواره میگفتم که دلار امریکا که در سال ٢٠١۴ یک صعود بزرگ را ایجا کرد ، در سال ٢٠١۵ یک پول قوى باقى خواهد ماند و در سال ٢٠١۶ هم موضعم این بود که تا پایان این سال دلار همچنان یک پول قوى باقى خواهد ماند. افزایش هاى اخیر دلار در چند هفته گذشته ، علیرغم عدم افزایش نرخ بهره تا کنون در سال ٢٠١۶ ، نشان دهنده قدرت اقتصاد امریکا است و تا قدرت نسبى ( به کلمه نسبى توجه نمایید ) دلار در مقابل سایر ارزهاى عمده جهان بالا باشد ، دلار امریکا همچنان پول پرقدرت جهان باقى خواهد ماند. تا پایان سال میلادى منتظر دو اتفاق مهم هستیم که سرنوشت دلار تا پایان سال ٢٠١۶ روشن تر شود. اول نتایج انتخابات امریکا در ماه نوامبر و دوم افزایش نرخ بهره در امریکا در ماه دسامبر . این دو اتفاق میتواند هم دلار  را ضعیف کند و یا قدرت آنرا بیشتر کند ، که پیش بینى قوى من قدرت گیرى مجدد دلار است . در این شرایط پیشنهاد میکنم : ١- روى افزایش قیمت نفت خیلى بیش از ۵٠ دلار حساب نکنند. ٢- با قدرت گیرى دلار ارزهاى عمده بین المللى ضعیف خواهند شد. یورو به مقدار پایین چندین ماه قبل خودش کاهش یافته ، پوند سقوط تاریخى سى ساله اى را تجربه میکند و ارزهاى دلارى ( نیوزیلند، استرالیا و کانادا ) نیز ضعیف شده اند. ٣- بهتر است وارد کنندگان ، مخصوصا اگر از قراردادهاى یوزانس استفاده میکنند ، نرخ قرارداد را دلار امریکا نگذارند. ترجیح استفاده  از یورو است . ون ( پول کره جنوبى ) و یوآن ( پول چین ) گزینه هاى خوب دیگرى هستند. ۴- چون ین هم چشم انداز قوى تر شدن دارد ، خریدهاى مدت دار به ین نیز پیشنهاد نمى شود. ۵- بدیهى است که برعکس واردات ، صادرات بهتر است با دلار امریکا انجام شود.