۱۹ بهمن ۱۳۹۵ - ۰۹:۰۸

اقدامى غیر منتظره براى حذف یک صفر از پول ملى

امروز هیات دولت تصویب کرد که واحد پول ملى تومان شود و واحد جزئى تر آن ریال و هر ده ریال برابر یک تومان باشد. اینکه ریال عملا توسط مردم از دایره پول ملى حذف شده بود تردیدى نیست و اینکه حذف چند صفر از پول ملى یک ضرورت بود نیز حرفى نیست . ولى چیزى که باعث تعجب است این است که چرا یک صفر ! حداقل حذف یک صفر آن هم تبدیل پول به واحدى که توسط مردم استفاده میشد هزینه هاى روانى این کار را کاهش میدهد. ولى بعید میدانم در شهر هاى کوچک و در روستاها این تبدیل فورى به راحتى انجام شود و حداقل مشکل آن این است که مصرف کنندگان تا حدى دچار اشتباهاتى در این زمینه مى شوند. مهمتر و علاوه بر آن  براى تبدیل واحد پولى ریال به تومان تنها یک صفر حذف مى شود و درشرایطى که تورم تازه بعد از چندین سال یک رقمى شده است و هیچ تضمینى هم براى استمرار حفظ این تورم نیست ، پس از سالهاى کمى این تغییر صفر به وضعیت اولیه خود برمى گردد و مجددا هزینه هاى زیادى توسط جامعه به خاطر تغییرات بعدى تحمیل خواهد شد. بعد از تصویب تبدیل پول ملى توسط مجلس و تایید شوراى نگهبان  تمامى نرم افزارهاى مالى و حسابدارى باید تغییر کند، تمامى ماشین هایى که روى ریال تنظیمات سخت افزارى داشته اند باید تغییر کنند، دسته چکها و اوراق بهادار باید عوض شوند، دفاتر مالى احتمالا لازم است تغییرات داشته باشند، مهمتر از همه تمام اسکناس و مسکوک رایج کشور باید عوض شود و …. با یک محاسبه ساده مشخص مى شود که هزینه تبدیل واحد پولى و بخصوص حذف صفر براى کشور بسیار هزینه بر است .  در نتیجه وقتى چند سال دیگر به دلیل تورم نهادینه شده در اقتصاد ایران یک تومان برابر یک ریال سابق شود ، باز مجبور هستیم همین هزینه ها را به جامعه تحمیل کنیم .
۱۹ بهمن ۱۳۹۵ - ۰۸:۵۸

تغییرات قیمت دلار از ابتداى فروردین ماه سال ٩٢ تاکنون

نمودارى که در بالا ملاحظه مى فرمایید تغییرات قیمت دلار از ابتداى فروردین ماه سال ٩٢ تاکنون مى باشد . همانطور که مشخص است قیمت دلار از ابتداى دولت آقاى روحانى در یک کانال صعودى قرار گرفته است که این کانال از نظر تکنیکال با قدمت سه سال و نیم از اهمیت بالایی برخوردار است . دلار در این کانال سه مرتبطه افزایش داشته و پس از رسیدن به سقف کانال دچار correction یا اصلاح قیمت شده است اما نکته مهم آن است که هر بار در یک قیمت بالاتر از اصلاح قبلى وارد روند صعودى شده است . این کانال براى اولین بار توسط موسسه بامداد شناسایی و ماهیانه پایش مى شود و همانطور که در نمودار به صورت نقطه چین مشخص شده است ، روند افزایشی اخیر دلار در صورت ادامه تا بالاى کانال ، قیمت دلار را تا انتهاى سال به عدد نزدیک به ۴٠٠٠ تومان مى رساند. درباره سناریو هاى آینده دلار پس از رسیدن به بالاى کانال در آینده بیشتر خواهیم گفت . سیمین تاج زیرک ساز  
۱۹ بهمن ۱۳۹۵ - ۰۸:۵۲

آیا نرخ بهره واقعى در ایران کاهش پیدا کرده است ؟

وقتى اقتصاد در شرایط تعادل  قرار داشته باشد کاهش نرخ تورم منجر به کاهش نرخ بهره مى شود و به همین دلیل است که توصیه مى شود با کاهش نرخ تورم ، نرخ هاى سپرده بانکى نیز باید کاهش پیدا کند تا تفاوت نرخ سپرده بانکى یا همان نرخ بهره اسمى با نرخ تورم که مى شود نرخ بهره واقعى تقریبا میزان ثابتى باشد . در اقتصاد ایران نیز وقتى تورم از عددى نزدیک به چهل درصد در سال ٩٢ به عددى نزدیک به ١٠ درصد رسید اما نرخ سود سپرده بانکى یک ساله یا همان نرخ بهره اسمى همچنان نزدیک به ٢٠ درصد بود، نرخ بهره واقعى در ایران به عدد ١٠ درصد رسیده بود که بسیار بیشتر از استاندارهاى معمول بود و بسیارى همین امر را از دلایل رکود اقتصادى سال ٩۴ مى دانستند . در همین راستا بانک مرکزى ایران از دى ماه سال ٩۴ و در راستاى کاهش نرخ بهره واقعى و با توجه به کاهش نرخ تورم به زیر ١٠ درصد، در دو مرتبه نرخ سپرده هاى بانکى را از ٢٠ درصد به ١۵ درصد کاهش داد تا این امر منجر به خروج بخشی از نقدینگى از قالب سپرده هاى مدت دار شده و چرخ اقتصاد به حرکت بیفتد ، اما آمارها نشان مى دهد شرایط به تازگى به گونه اى دیگر رقم خورده است ! نکته مبهم در شرایط فعلى سیاست هاى پولى کشور آن است که علیرغم ادامه روند کاهشى نرخ تورم در اقتصاد ایران و رسیدن آن به عدد نزدیک ٩ درصد ، قیمت واقعى پول در اقتصاد ایران از این کاهش تبعیت نکرده و به جاى حرکت همسو نرخ تورم و نرخ بهره در اقتصاد ایران این دو متغیر به صورت واگرا به حرکت درآمده اند. با آنکه در بازار رسمى نرخ سپرده بانکى به صورت دستورى ١۵ درصد ثابت نگه داشته شده است اما آمارها نشان مى دهد که نرخ بهره بین بانکى در شهریورماه گذشته بطور میانگین ١٨.٧ درصد بوده است و محاسبات موسسه بامداد نشان مى دهد که میانگین موزون نرخ بازده صندوق هاى سرمایه گذارى مشترک با درآمد ثابت به عنوان یک جایگزین از نرخ بهره در بازار غیر رسمى پس از دو ماه افزایش تا انتهاى مهر ماه به عدد ٢١ درصد رسیده است .
۱۹ بهمن ۱۳۹۵ - ۰۸:۳۷

آیا دلار باز هم افزایش مى یابد ؟

پس از ثبات قابل توجهى که دلار امریکا در بازار ایران تجربه کرد ، در مدتى کوتاه افزایش قابل توجهى را به همراه التهاب و نوسان بالا تجربه کرد. با بالارفتن شدید دلار امریکا این سئوال براى همه مطرح شده است که آیا این روند افزایشى ادامه خواهد داشت ، یا بر عکس کاهش مى یابد. براى اینکه پاسخ این سئوال را بدهیم ابتدا باید ببینیم که چرا دلار در فرصتى کوتاه اینچنین بالا رفت . تنها مى توانم بگویم که افزایش قیمت دلار نه دلیلش بالا رفتن دلار امریکا در سطح جهانى است ، نه افزایش سفر هاى سیاحتى و زیارتى و نه فصلى است و نه وابسته به نزدیکتر شدن به ماه ژانویه . هر یک از این عوامل ( به جز افزایش دلار امریکا در بازارهاى جهانى در مقابل ارزهاى معتبر دیگر همانند یورو ، پوند ، ین و دلار هاى غیرامریکایى ) علت افزایش دلار نبوده است ولى محرک اولیه براى شروع حرکت صعودى دلار بوده است . در این صورت علت اصلى چه بوده است ؟ دلار همانند سایر متغیرهاى اصلى باید به نسبت تغییرات قیمتها ، تغییر در تولید ، تغییر در حجم واردات و صادرات و سایر متغیرهاى مرتبط تغییر کند. از بین این متغیرها نرخ تورم از اهمیت زیادى برخوردار است . بنابراین اگر بخواهیم نرخ دلار را در اقتصاد ایران واقعى نگه داریم ، لازم است که تغییرات قیمتها خود را در دلار نشان دهد ، دقیقا کارى که بانک مرکزى در مدتى طولانى از آن اجتناب کرد و ثبات قیمت دلار را به حساب ثبات اقتصادى گذاشت . به نظر من بانک مرکزى در دوران دولت روحانى با صبورى و هوشمندى خاصى سیاستهاى اقتصادى را مدیریت کرد و تنها جایى که این هوشمندى از دست رفت ثابت نگه داشتن نرخ دلار بود. وقتى قیمتها بالا مى رود و قیمت دلار ثابت مى ماند ، به اندازه فاصله اى که افزایش قیمتها از دلار میگیرد انرژى صعود در قیمت دلار انباشته مى شود و تنها منتظر یک محرک است که این انرژى را تخلیه کند.
۱۹ بهمن ۱۳۹۵ - ۰۸:۳۲

چرا مردم آمریکا ترامپ را انتخاب کردند ؟

اگر ده سال پیش ترامپ وارد کارزار انتخاباتى میشد همه آن را تنها به عنوان یک شوخى تلقى میکردند، ولى روز سه شنبه حتى در یک لحظه هم کلینتون نتوانست جلو بیفتد و ترامپ با اقتدار به عنوان چهل و پنجمین رییس جمهور امریکا انتخاب شد. این چندمین شگفتى سال ٢٠١۶ است و نکته مهمتر اینکه  همه شگفتیها از یک جنس هستند و آنهم واکنش به مسایل جارى جهان است . در امریکا مسایل زیر دغدغه اصلى مردم شده بود : – نرخ بیکارى در حال کاهش بود ولى میزان افزایش اشتغال از هفتصد هزار نفر در سال ٢٠٠٧ به دویست هزار نفر در سال ٢٠١۶ رسیده و کاهش درآمدها بسیار عریان است . – حجم بدهى هاى دولت در سال جارى از خط قرمز اقتصاددانان گذشت و از تولید ناخالص داخلى امریکا فراتر رفت . – ناامنى ، هم در درون امریکا از طریق خودشان و هم از بیرون از طریق نیروهاى تروریستى و حملات انتحارى رو به افزایش است . – آنچه مردم امریکا میبینند اشغال پست هاى کارى توسط مهاجران و ایجاد حملات تروریستى توسط خارجیان است . اولین واکنش آنها تقابل با این شرایط است و هر کس که بتواند این فرایند را متوقف کند مورد توجه و حمایت مردم قرار مى گیرد. – علیرغم ده سال اعمال سیاست هاى پولى و تزریق هزاران میلیارد دلار به اقتصاد امریکا ، هنوز اقتصاد این کشور به طور کامل از بحران ٢٠٠٨ خارج نشده است . – بدهى مردم ، شرکتها و دولت امریکا به سطح بى سابقه تاریخى رسیده است و همین خود عاملى براى گسترش تقاضا و تحرک در اقتصاد امریکا شده است . – و مهمتر از همه الان ده سال است که دولت و فدرال رزرو امریکا  از یک رویه ثابت و تکرارى استفاده میکنند و هیچ نوآورى و تحولى در سیاست ها دیده نمى شود.